{"id":160,"date":"2022-04-08T07:21:27","date_gmt":"2022-04-08T07:21:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kiekrz.info\/?page_id=160"},"modified":"2022-04-26T13:35:53","modified_gmt":"2022-04-26T13:35:53","slug":"sanatorium-ktorego-nie-bylo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.kiekrz.info\/?page_id=160","title":{"rendered":"Sanatorium, kt\u00f3rego nie by\u0142o&#8230;"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-163 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/kiekrz_sanatorium-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/www.kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/kiekrz_sanatorium-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/kiekrz_sanatorium-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Bardzo lubimy stare parki, a ten w Kiekrzu (dzi\u015b dzielnica Poznania) bardziej przypomina las, ni\u017c park. I tylko stare graby wyznaczaj\u0105 dawny uk\u0142ad alejek. Do kogo nale\u017ca\u0142o to miejsce?<\/p>\n<p align=\"justify\">Mieszka\u0144cy Kiekrza o tym miejscu m\u00f3wi\u0105 sanatorium, chocia\u017c park dzi\u015b nale\u017cy do O\u015brodka Rehabilitacyjnego dla dzieci. Zajmuje prawie 6 hektar\u00f3w. Wyra\u017anie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Pierwsza, znacznie wi\u0119ksza, ma spor\u0105 polan\u0119 po\u015brodku. Wiek otaczaj\u0105cych j\u0105 drzew jest oceniany na 90-100 lat. Druga cz\u0119\u015b\u0107, bardziej dzika, to dawny cmentarz ewangelicki. Wed\u0142ug zapis\u00f3w od marca 1908 roku w\u0142a\u015bcicielem dzia\u0142ki by\u0142a ewangelicka gmina ko\u015bcielna z Rokietnicy. W kwietniu 1968 roku dzia\u0142ka zosta\u0142a przej\u0119ta przez Skarb Pa\u0144stwa. Pozosta\u0142o\u015bci\u0105 cmentarza jest aleja lipowa prowadz\u0105ca od drogi z Kiekrza do Rokietnicy. Ko\u0144czy si\u0119 ona nieu\u017cywan\u0105 bram\u0105, dzi\u015b awaryjn\u0105. W tej te\u017c cz\u0119\u015bci znajdowa\u0142a si\u0119 figura Matki Boskiej. Ufundowa\u0142a j\u0105 rodzina Ciechanowskich.<\/p>\n<p align=\"justify\">Chorym Kiekrz s\u0142u\u017cy zreszt\u0105 od prawie stu lat, kiedy to ostatni w\u0142a\u015bciciel \u2013 W\u0142adys\u0142aw Ciechanowski w 1928 roku sprzeda\u0142 maj\u0105tek Kasie Chorych Poznania. Ciechanowscy mieszkali w dworku, w kt\u00f3rym dzi\u015b (po przebudowie) mieszcz\u0105 si\u0119 biura o\u015brodka. W latach 1928-1931 obok dworku stan\u0105\u0142 pi\u0119trowy budynek, w kt\u00f3rym w lecie mieszka\u0142y dzieci na koloniach. Szybko jednak kolonie letnie przekszta\u0142cono na tzw. leczniczo-szkolne, funkcjonuj\u0105ce przez ca\u0142y rok. Dzieci, g\u0142\u00f3wnie niedo\u017cywione i zagro\u017cone gru\u017alic\u0105, przyje\u017cd\u017ca\u0142y tu na trzy miesi\u0105ce. Podczas jednego turnusu przebywa\u0142o oko\u0142o 100 ma\u0142ych pacjent\u00f3w. W 1934 roku obiekt sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. Utworzono w\u00f3wczas Prewentorium Przeciwgru\u017alicze dla Dzieci. Funkcjonowa\u0142o ono do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. W przeddzie\u0144 agresji niemieckiej zosta\u0142o zaadaptowane na polski szpital wojenny, ale okaza\u0142 si\u0119 niepotrzebny \u2013 ju\u017c w pierwszych dniach wrze\u015bnia bez walk do Kiekrza wkroczyli Niemcy. Prewentorium otrzyma\u0142 Landesversicherungsanstalt (Krajowy Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144), kt\u00f3ry przekaza\u0142 go NSDAP. Do 1943 roku znajdowa\u0142a si\u0119 tu siedziba Hitlerjugend. Przebywa\u0142o w niej oko\u0142o 190 Niemc\u00f3w w wieku 14-18 lat.W 1943 roku obiekt przekszta\u0142cono na Zak\u0142ad Gru\u017alicy Kostno-Stawowej dla niemieckich dzieci. Po wojnie, w lutym 1945 roku Miejski Komitet Opieki Spo\u0142ecznej w Poznaniu przemianowa\u0142 prewentorium na sierociniec. Znalaz\u0142o si\u0119 w nim ok. 40 dzieci, kt\u00f3re podczas wojny zagubi\u0142y rodzic\u00f3w.<\/p>\n<p align=\"justify\">1 stycznia 1950 roku w Kiekrzu utworzono Pa\u0144stwowe Sanatorium Przeciwgru\u017alicze dla 150 pacjent\u00f3w. Wtedy to rozbudowano obiekt, podwy\u017cszono o pi\u0119tro najstarsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, a dwa boczne pawilony po\u0142\u0105czono z cz\u0119\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105. Powsta\u0142y warsztaty stolarskie, odbudowano magazyny, a w 1963 roku wykonano istniej\u0105ce do dzi\u015b ogrodzenie z betonowych p\u0142yt. Sanatorium posiada\u0142o niedu\u017ce gospodarstwo rolne, hodowano trzod\u0119 chlewn\u0105 na potrzeby \u017cywieniowe pacjent\u00f3w i personelu. Wybudowano mieszkania dla pracownik\u00f3w. W kwietniu 1967 roku o\u015brodek przekszta\u0142cono w Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci ze schorzeniami narz\u0105du ruchu. W 1993 r. przemianowane zosta\u0142o na Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci , a od 2013 r. funkcjonuje jako O\u015brodek Rehabilitacyjny dla Dzieci.<\/p>\n<p align=\"justify\">Kiekrz po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 w dokumentach w 1386 roku w\u00f3wczas miejscowo\u015b\u0107 nazywa\u0142a si\u0119 Kerz (podobno od odg\u0142os\u00f3w ptak\u00f3w). Dopiero w 1524 roku Kiekrzowi nadano dzisiejsz\u0105 nazw\u0119. Pocz\u0105tkowo mieszka\u0142y tu rodziny Na\u0142\u0119cz\u00f3w, \u0141odzi\u00f3w oraz Lub\u00f3w. Ci ostatni od nazwy miejscowo\u015bci przyj\u0119li nazwisko Kierscy. Nale\u017ca\u0142 do nich dw\u00f3r, pola uprawne, las, jezioro oraz rzeczka zwana w\u00f3wczas Brodem. Maj\u0105tek kilka razy zmienia\u0142 przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105 \u2013 by\u0142 pod panowaniem pruskim, znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Ksi\u0119stwa Warszawskiego, by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego. Po powstaniu wielkopolskim od 1921 roku by\u0142a tu Polska.<\/p>\n<p align=\"justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-166 size-thumbnail alignleft\" src=\"https:\/\/kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/park_sanatorium-150x150.webp\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/www.kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/park_sanatorium-150x150.webp 150w, https:\/\/www.kiekrz.info\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/park_sanatorium-100x100.webp 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Stary park jest dzi\u015b bardzo zaniedbany. W cz\u0119\u015bci \u201eewangelickiej\u201d nie ma ju\u017c nawet figury Matki Boskiej, bo podobno zwali\u0142o si\u0119 na ni\u0105 drzewo. Tylko ptaki wci\u0105\u017c \u015bpiewaj\u0105, jak dawniej, gdy rozbrzmiewa\u0142y tu g\u0142osy dzieci.<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">Za: proszewycieczki.wordpress.com \/ E. Nawrot (2000)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bardzo lubimy stare parki, a ten w Kiekrzu (dzi\u015b dzielnica Poznania) bardziej przypomina las, ni\u017c park. I tylko stare graby wyznaczaj\u0105 dawny uk\u0142ad alejek. Do kogo nale\u017ca\u0142o to miejsce? Mieszka\u0144cy Kiekrza o tym miejscu m\u00f3wi\u0105 sanatorium, chocia\u017c park dzi\u015b nale\u017cy do O\u015brodka Rehabilitacyjnego dla dzieci. Zajmuje prawie 6 hektar\u00f3w. Wyra\u017anie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.kiekrz.info\/?page_id=160\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eSanatorium, kt\u00f3rego nie by\u0142o&#8230;\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-160","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=160"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":388,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/160\/revisions\/388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}