{"id":365,"date":"2022-04-26T08:57:36","date_gmt":"2022-04-26T08:57:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kiekrz.info\/?page_id=365"},"modified":"2022-04-26T10:20:49","modified_gmt":"2022-04-26T10:20:49","slug":"4-zmiany-przynaleznosci-panstwowej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.kiekrz.info\/?page_id=365","title":{"rendered":"4. Zmiany przynale\u017cno\u015bci \/ w\u0142adze lokalne"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">Kiekrz wraz z ca\u0142\u0105 Wielkopolsk\u0105 od 1793 r. w wyniku rozbior\u00f3w Polski dosta\u0142 si\u0119 pod panowanie pruskie. Chocia\u017c na terenie Prus Po\u0142udniowych, do kt\u00f3rych zaborca w\u0142\u0105czy\u0142 te tereny, rozpocz\u0119to germanizacj\u0119, nie uwidoczni\u0142a si\u0119 ona w tej miejscowo\u015bci. Maj\u0105tek ziemski pozosta\u0142 nadal w r\u0119kach polskich, podobnie jak i w s\u0105siednich wsiach. Nie znajdowa\u0142y si\u0119 na tych terenach urz\u0119dy administracji pa\u0144stwowej ani szko\u0142y. Prusacy nie musieli wi\u0119c wprowadza\u0107 j\u0119zyka niemieckiego jako wy\u0142\u0105cznie obowi\u0105zuj\u0105cego. Nie osiedlali si\u0119 tutaj Niemcy. W\u0142adze pruskie nie nak\u0142ada\u0142y ogranicze\u0144 w dzia\u0142alno\u015bci miejscowej parafii, kt\u00f3rej plebanem pozosta\u0142 Polak. Prawdopodobnie codzienne \u017cycie na przestrzeni czternastu lat pod obcym panowaniem niewiele r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od tego, jakie prowadzono tutaj przed drugim rozbiorem Polski.<\/p>\n<p align=\"justify\">Zwyci\u0119stwo Napoleona I Bonaparte odniesione nad Prusami w 1806 r. zmieni\u0142o status polityczny ca\u0142ej Wielkopolski. Kiedy na pocz\u0105tku listopada 1806 r. wojska francuskie wkroczy\u0142y do Poznania, powsta\u0142 problem powo\u0142ania nowych organ\u00f3w w\u0142adzy polskiej. Bezpo\u015brednio dotyczy\u0142o to Kiekrza. Nie wiadomo czy w latach 1806 &#8211; 1813 m\u0119\u017cczy\u017ani st\u0105d zostali zaci\u0105gni\u0119ci do wojska, a je\u017celi tak to ilu i czy powr\u00f3cili z p\u00f3l bitew. W okresie istnienia Ksi\u0119stwa Warszawskiego, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142 Kiekrz, ludno\u015bci do\u015b\u0107 powszechnie w niekt\u00f3rych latach na potrzeby wojska, tak\u017ce nieprzyjaciela, zabierano zapasy \u017cywno\u015bci. Tak praktyka prawdopodobnie nie omija\u0142a Kiekrza. W tej sytuacji wielu ludzi w tym czasie \u017cy\u0142o w bardzo trudnych warunkach bytowych.<\/p>\n<p align=\"justify\">Na mocy decyzji kongresu wiede\u0144skiego, jako cz\u0105stka Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego, Kiekrz od 1815 r. znowu znalaz\u0142 si\u0119 pod ber\u0142em kr\u00f3la pruskiego. Faktycznie ksi\u0119stwo to stanowi\u0142o kolejn\u0105 prowincj\u0119 prusk\u0105, kt\u00f3re na mocy uchwa\u0142y parlamentu frankfurckiego z 1848 r. zosta\u0142o formalnie w\u0142\u0105czone do Prus. W jego okolicy mieszka\u0142o wtedy niewielu ewangelik\u00f3w, praktycznie Niemc\u00f3w. Natomiast cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci by\u0142a analfabetami, co by\u0142o nast\u0119pstwem braku szko\u0142y, tak\u017ce w s\u0105siednich miejscowo\u015bciach.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>W\u0142adze lokalne<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u017byciem spo\u0142ecznym w Kiekrzu pocz\u0105tkowo kierowa\u0142 w\u00f3jt. Kiedy w 1836 r. w Sadach zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107 Komisariat Obwodowy, w\u00f3jt przesta\u0142 urz\u0119dowa\u0107 w tamtej wsi. Administracyjnie do tego urz\u0119du w Sadach (potocznie nazywanego Urz\u0119dem Okr\u0119gowym) nale\u017ca\u0142y te\u017c wsie s\u0105siaduj\u0105ce z Kiekrzem, r\u00f3wnie\u017c odleg\u0142e Z\u0142otniki. Taki stan istnia\u0142 pod koniec XIX w. Prawdopodobnie utrzyma\u0142 si\u0119 do ko\u0144ca panowania pruskiego.<\/p>\n<p align=\"justify\">W Kiekrzu, jak i w okolicznych wsiach, na so\u0142tys\u00f3w wybierano Polak\u00f3w. W 1823 r. w Starzynach by\u0142 nim Marcin Duszy\u0144ski, a w Kiekrzu Jakub Trzenchowiak. Cztery lata p\u00f3\u017aniej, opr\u00f3cz tego so\u0142tysa, urz\u0119dowa\u0142 tak\u017ce w\u00f3jt gminy Kiekrz, Franciszek Zieli\u0144ski. Nie wiadomo, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 jego urz\u0105d i jak d\u0142ugo t\u0119 funkcj\u0119 pe\u0142ni\u0142. Prawdopodobnie w nast\u0119pnym dziesi\u0119cioleciu urz\u0105d ten przesta\u0142 istnie\u0107, a jego prerogatywy i obowi\u0105zki przej\u0105\u0142 pruski Komisariat Okr\u0119gowy w Sadach, gdzie urz\u0105dzono te\u017c posterunek policji. Marcin Duszy\u0144ski przewodniczy\u0142 swej wsi do 1842 r. Jego nast\u0119pc\u0105 zosta\u0142 Micha\u0142 Witkowski, a po siedmiu latach Antonii Fr\u0105ckowiak. Stanis\u0142aw Walkowiak w 1831 r., zgodnie z \u017cyczeniem gminy, zrezygnowa\u0142 z urz\u0119du so\u0142eckiego, kt\u00f3ry wtedy przej\u0105\u0142 Micha\u0142 Paciorkowski, a ten przez czterna\u015bcie lat pe\u0142ni\u0142 go r\u00f3wnie\u017c w Ma\u0142ym. W Baranowie w 1832 r. powa\u017cnym kandydatem na so\u0142tysa by\u0142 Andrzej Bartkowiak i zapewne nim zosta\u0142, w latach 1835 &#8211; 1843 Marian Hein, a od 1876 r. na sze\u015b\u0107 lat zosta\u0142 wybrany Stanis\u0142aw Pielucha. We wsi Ma\u0142e do 1840 r. urz\u0105d ten piastowa\u0142 Micha\u0142 Paciorkowski, kt\u00f3ry po pi\u0119ciu latach z niego zrezygnowa\u0142 i w\u00f3wczas na to stanowisko wybrano Walentego Jackowiaka, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci kr\u00f3lowi pruskiemu. W Psarskiem w 1843 r. na stanowisko so\u0142tysa wybrano Marcina Ste\u0144k\u0119. M\u0142oda wioska Rogier\u00f3wko w 1844 r. so\u0142tysem mia\u0142a Stanis\u0142awa Plicha, kt\u00f3rego opinia spo\u0142eczna zmusi\u0142a do rezygnacji z zajmowanego stanowiska. W jego miejsce znalaz\u0142 si\u0119 Jakub Fr\u0105ckowiak. W 1848 r. z urz\u0119du so\u0142eckiego w tej miejscowo\u015bci zrezygnowa\u0142 kolejny so\u0142tys Marcin Paczkowski, a na jego miejsce zosta\u0142 wybrany ponowni Jakub Fr\u0105ckowiak, kt\u00f3ry po swoim poprzedniku otrzyma\u0142 m.in. piecz\u0119\u0107 z or\u0142em pruskim jako znak tego urz\u0119du. Na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych takiego zaszczytu dost\u0105pili: w Psarskiem Ste\u0144ka, w Strzeszynku M\u0142odo\u017ce\u0144ski, w Rogier\u00f3wku Tabat, a w Starzynach Okupnik. So\u0142tys\u00f3w tak\u017ce w nast\u0119pnych latach, cho\u0107 przysi\u0119gali wierno\u015b\u0107 kr\u00f3lowi pruskiemu, wybierali wszyscy uprawnieni mieszka\u0144cy wsi, w kt\u00f3rej dominowa\u0142 &#8222;\u017cywio\u0142 polski&#8221;.<\/p>\n<p align=\"justify\">Za: E. Nawrot (2000)<\/p>\n<p align=\"justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiekrz wraz z ca\u0142\u0105 Wielkopolsk\u0105 od 1793 r. w wyniku rozbior\u00f3w Polski dosta\u0142 si\u0119 pod panowanie pruskie. Chocia\u017c na terenie Prus Po\u0142udniowych, do kt\u00f3rych zaborca w\u0142\u0105czy\u0142 te tereny, rozpocz\u0119to germanizacj\u0119, nie uwidoczni\u0142a si\u0119 ona w tej miejscowo\u015bci. Maj\u0105tek ziemski pozosta\u0142 nadal w r\u0119kach polskich, podobnie jak i w s\u0105siednich wsiach. Nie znajdowa\u0142y si\u0119 na tych &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.kiekrz.info\/?page_id=365\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201e4. Zmiany przynale\u017cno\u015bci \/ w\u0142adze lokalne\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-365","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=365"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":383,"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/365\/revisions\/383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kiekrz.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}