Skarb zakopany w ogrodzie…

Nad Kiekrzem góruje kościół św. Michała Archanioła. Jego wysoką wieżę widać też z drugiej strony Jeziora Kierskiego, a nawet z drogi S11 z Poznania do Obornik.

Pierwszy kościół w Kiekrzu wybudowano zapewne już w XII wieku. Stanął na wzniesieniu (93 m. n.p.m.). niedaleko jeziora zwanego wówczas Wielkim (dziś to Kierskie). Świątynia była drewniana. Pierwsza źródłowa wzmianka, mówiąca o plebania Pawle z Kiekrza, pochodzi z 1397 roku. Kościół murowany powstał pod koniec XVI wieku. W 1591 roku został konsekrowany. Także był nieduży, sięgał do dzisiejszych bocznych ołtarzy. Pod jego posadzką chowano właścicieli Kiekrza oraz proboszczów. Obecny kościół to zasługa kolejnej właścicielki wsi – Marianny Kierskiej z Zakrzewskich. Ona to w latach 1767- 1700 rozbudowała świątynię do obecnych rozmiarów. W 1854 roku runęła wieża. Odbudowano ją 9 lat później, w 1863 roku.

Najstarszym zabytkiem kościoła jest chrzcielnica – pochodzi prawdopodobnie z 1583 roku. Przy kościele stoją dwa grobowce. Jeden należał do rodziny Przyłuskich – właścicieli niedalekiego Strzeszynka. Pochowani są w nim rodzice arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego Leona Przyłuskiego, a także serce arcybiskupa. Drugi grobowiec należał do rodziny Stock- Jesse, właścicieli Wielkiego (sąsiedniej wsi).

Pod koniec XIX wieku na schodach prowadzących do kościoła od strony wsi stanęła figura Chrystusa z tablicami na cokole upamiętniającymi poległych w I wojnie światowej i powstaniu wielkopolskim. Grota Matki Boskiej z Lourdes powstała w 1934 roku. Kościół nie był zniszczony w czasie II wojny światowej, służył Niemcom za magazyn. Od 1947 roku odbywają się w nim msze.

Początkowo w Kiekrzu mieszkały rodziny Nałęczów, Łodziów oraz Lubów. Od XV w. pozostała tylko jedna rodzina, która z biegiem czasu od nazwy miejscowości przyjęli nazwisko Kierskich. Do ich włości należały pola uprawne, las, jezioro oraz rzeczka zwana wówczas Brodem. Kiekrz był gniazdem rodziny Kierskich do początków XVIII wieku. W 1793 roku Kiekrz w wyniku II rozbioru znalazł się w zaborze pruskim, a po pokoju w Tylży w 1807 roku w granicach Księstwa Warszawskiego. Od 1815 roku znów trafił pod panowaniem króla pruskiego jako część Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W drugiej połowie XIX w. Niemiecka Komisja Kolonizacyjna przydzieliła Kiekrz Niemcowi o nazwisku Inflaht. Na krótko majątek staje się własnością majora Endella. To za jego czasów, w 1890 roku, znaleziono w Kiekrzu skarb.

„Były to 274 srebrne monety, m.in. talary, półtalary, kwartalniki, orty, trojaki i sześciogroszówki. Najstarszą była moneta z 1615 wybita przez Zygmunta III Wazę, a najmłodszą wybita w Toruniu w 1654 przez Jana Kazimierza. Skarb wykopali dwaj ogrodnicy. Leżał w ziemi prawdopodobnie od czasów potopy szwedzkiego. Ogrodnicy ukryli znalezisko, ale nijak nie mogli dojść do porozumienia w jego podziale. Sprawy nie dało się ukryć i Endell odzyskał skarb, a obaj ogrodnicy po rozprawie sądowej zostali ukarani.”

W 1910 roku majątek zostaje rozparcelowany – właścicielem zabudowań dworskich zostaje Niemiec, Hoffman. Po I wojnie światowej Hoffman sprzedaje majątek generałowi Aleksandrowi Boruszczakowi, a gdy Polska Komisja Osadnictwa odmówiła mu przywłaszczenia, majątek sprzedano staroście Ziołeckiemu. który już w 1923 roku odsprzedaje go naczelnikowi PKP w Poznaniu, dr Zygmuntowi Kamińskiemu. Ostatnim prywatnym właścicielem Kiekrza był Władysław Ciechanowski. Kiedy Władysław Ciechanowski umiera w 1928 roku umiera na zawał, rodzina sprzedaje majątek poznańskiej Kasie Chorych. W Kiekrzu zaczyna się era „sanatoryjna”.

Za: proszewycieczki.wordpress.com / E. Nawrot (2000)